نوبل خوشنويسي!

بزرگداشت اساتيد و بزرگان علمي و يا هنري علاوه بر زنده نگه داشتن نام آنان مي تواند خيزشي در ميان صاحبان آن علم و هنر خاص ايجاد كند و حتي به نوعي سرآغاز يك سال كاري جديد شود. بزرگان علاوه بر جنبه علمي يا هنري خود به نوعي پيشينه و سرمايه معنوي يك ملت نيز محسوب مي گردند و بزرگداشت آنان بزرگداشت يك سرگذشت غرور آفرين براي هر ملتي مي تواند باشد. يكي از راههاي تجربه شده و موفق در اين زمينه، تأسيس جوايزي با نام آنان مي باشد. مشهور ترين نمونه در جهان معاصر جايزه نوبل است كه در زمينه هاي مختلف علمي، فرهنگي و اجتماعي اعطا مي گردد. در هنر خوشنويسي نيز مي توان از اين تجربه موفق استفاده كرد و در جهت رشد و تشويق هنرمندان هر خطه اي از اين مملكت هنر پرور جوايز متعددي را تعريف كرد. اين حركت غرور آفرين در هويت بخشي به شهرها و مراكز كوچكتر كشوري بسيار موثر است و نقش بسزايي در پيشرفت آن علم و هنر در آن منطقه خواهد داشت. البته انجمن خوشنويسان مي تواند در ترغيب مراكز خود نسبت به تأسيس چنين جوايزي با نام اساتيد محلي نقش زيادي داشته باشد اما از آن جهت كه اين انجمن اصولا مخالف هويتهاي منطقه اي مراكز خود است و ترجيح مي دهد حتي در اين زمينه نيز وابسته به خود باشد بعيد است كه چنين حركتي در اين سازمان شكل گيرد. از اين رو شايسته است تا هنرمندان خود به منظور پيشرفت هنر خوشنويسي خود در اين مهم پيشقدم شده و در انتظار همراهي مراكزي چون انجمن خوشنويسان ايران نباشند.

ما هر روز تكرار مي شويم.

وقتي مروري بر سايتها و وبلاگهاي خوشنويسي كردم ديدم خوشنويسي ما در شكل وبلاگي آن هم مانند خود انجمن خوشنويسان به تكرار افتاده است. يعني اگر شما به اولين وبلاگ مراجعه كنيد تقريبا محتواي تمامي وبلاگها و سايتها را خواهيد دانست. زيرا معمولا همه اقدام به معرفي انواع خط، اساتيد در گذشته، تابلوهايي از خطوط اساتيد گذشته و معاصر و خبر برگزاري نمايشگاه را زده اند. همه ما فكر مي كنيم كه اولين نفري هستيم كه اين حرفها را مي زنيم و ديگران به اندازه كافي نگفته اند. غافل از اينكه مشكل ما در خوشنويسي كمي اطلاعات نيست. شما اگر از لحظه به لحظه زندگي مرحوم كلهر و يا ميرعماد يا هر يك از اساتيد ديگر هم كه آگاه باشيد نمي توانيد راهي را در اين كوچه بن بست بيابيد.

حقيقت اين است كه انجمن خوشنويسي ديگر نمي تواند دست به ابداع در خوشنويسي بزند. احساس مي شود كه خوشنويسي ايران احتياج به يك پنجره دارد تا بتواند با هواي آزاد ارتباط برقرار نمايد. انبوهي از انرژي هاي مثبت در پشت اين پنجره متراكم شده است و منتظر لحظه رهايي است تا بتواند نقش واقعي خود را در جامعه ايفا كند ولي هيچ كس نيست كه اين پنجره را باز كند و همه در درون خود تكرار مي شويم.

به همين دليل است كه زدن سايت و وبلاگ هم نتوانست اين هنر اصيل را از مهجوريت خارج كند. اين اتفاق در مورد مجله و كتاب و حتي برنامه تلويزيوني نيز خواهد افتاد. ما فكر مي كنيم كه اگر بتوانيم لباس هايمان را عوض كنيم مي توانيم شخصيت تازه اي بشويم. در حالي كه بايد به جاي اين همه تلاشهاي بيهوده به فكر يك انديشه نو، يك ابداع جديد و يك حركت تازه باشيم تا بتوانيم خوشنويسي را در جامعه خود معنا كنيم.

بزرگداشت استاد موسوي خطاط ( آشناي غريب)

سوم آبان امسال بعد از 7 سال بالاخره يك نفر پيدا شد كه يادي از استاد موسوي خطاط، موسس انجمن خوشنويسان ايران شعبه مشهد بكند. اين استاد كه در سالهاي پاياني خود مورد بي مهري قرار گرفته بود در گوشه عزلت جان به جان آفرين تسليم كرد. بعد از اين مدت به همت يكي از شاگردان او كه موسس هنركده مهر طاهر نيز مي باشد و با هزينه شخصي اين بزرگداشت برگزار گرديد. استاد اميرخاني نيز بعد از آگاهي از اين بزرگداشت پيامي ارسال نمودند كه در ادامه مطلب آورده شده است. جالب است كه وقتي به هر كسي اطلاع داده شد كه چنين برنامه اي قرار است برگزار شود همه استقبال كردند و تشويق اما موقع اجرا جز شاگردان آن مرحوم و استادقوچاني، ديگر اساتيد انجمن از حضور خودداري كردند.

مجله خوشنويسي

عمر طولاني خوشنويسي در ايران مي طلبد كه اين هنر اصيل در تمامي زواياي فرهنگي رشد كرده و جايگاه خود را كاملا تثبيت كرده باشد. مثلا وجود نشريات متعدد سينمايي، تأتر، عكاسي، كه از مقوله تصوير هستد به خصوص عكاسي نشان از ظرفيتهاي مناسب گسترش هنر در بخش مطبوعاتي آن دارد. امروز بايد شاهد دهها مجله مختلف خوشنويسي مي بوديم كه خطوط مختلف را با طرحها و توضيحات، همراه با مقالات علمي نشست ها، ميزگردها و مصاحبه هاي متعدد هنري با اساتيد فن در اين مجلات موج مي زد. در حالي كه هنوز هيچ نشريه رسمي از اين انجمن بيرون نيامده است.
به خاطر دارم كه زماني با يكي از مسئولين انجمن خوشنويسان در اين مورد صحبتي داشتم. او با بيان اينكه چاپ چنين مجله اي نياز به مطالب ناب دارد و ما از تهيه آن عاجزيم به نوعي نشان داد كه چقدر مقوله انتشار مجله در ذهن حضرات نا درست جاافتاده است. اگر چه در ضرورت تهيه مطالب ناب در مجلات شكي نيست اما سوال اين است كه تا به حال چه مقدار دغدغه داشتن يك نشريه ذهن اساتيد محترم را به خود مشغول كرده و ضرورت داشتن آن را تا چه مقدار حس كرده اند؟!

بانك جامع اطلاعات خوشنويسي

فرهنگ داشتن بايگاني علمي هنوز در كشور ما جا نيفتاده است. بسياري از ما كلكسيون درست مي كنيم و سعي در جمع آوري تمبر و اسكناس و سيگار و كبريت و ...داريم اما هيچ كدام به فكر جمع آوري اطلاعات علمي در خصوص موضوع مورد علاقه مان نيستيم. اگر هر خوشنويسي سعي در ايجاد بانك اطلاعاتي در خصوص خوشنويسي نمايد هيچ مي دانيد بعد از مدتي چه گنجينه اي از اطلاعات را دارد كه مي تواند ضمن معرفي به ديگر علاقمندان سطح علمي خوشنويسي را نيز در منطقه خود ارتقاء دهد.
به طور مثال اگر هر كدام از ما از همين امروز شروع به جمع آوري اطلاعاتي در مورد اساتيد خوشنويسي شهرمان كنيم و سعي در گرفتن يك مصاحبه كوتاه در مورد زندگي و سبك كاريشان داشته باشيم در مدت يك سال اطلاعات گرانقيمتي از خوشنويسان شهرمان خواهيم داشت كه با گذر زمان هر روز بر قيمت آن افزوده مي شود. وجود بانك جامع اطلاعات در انجمن خوشنويسان البته از اهم كارهاست كه نمي دانم آيا به فكر مسئولين امر رسيده است يا خير اما بهتر است عادت نگاه كردن به دست بالادستيها را فراموش كنيم و كمر همت را براي حفظ ميراث فرهنگي شهرمان محكم ببنديم.

يك ايده !

يكي از مشكلاتي كه در بحث سازمانها وجود دارد افتادن در دايره تكرار است. اين مسئله در بخشهاي هنري نمود بيشتري دارد. به اين معنا كه به دليل هنري بودن، كسي فكر نمي كند كه ضرورتي براي بحثهاي علمي وجود دارد. ورود بحثهاي علمي در اين عرصه ها مي تواند راهگشاي بسياري از تكرارهاي هنر باشد. ايجاد منظري جديد در مقابل چشم علاقمندان و دوست داران هنر مورد نظر يكي از مناسبترين عملكردهاي يك سازمان هنري مي باشد. به خصوص كه اين سازمان تنها سازمان متولي آن هنر در يك كشور باشد.
 
حمايت از مقالات علمي در بحث هنر خوشنويسي مي تواند يكي از اين راهها باشد.مقالاتي از نوع رياضيات، شيمي، تاريخ و مانند آن كه هر يك به نوعي با خوشنويسي مي تواند مرتبط باشد و در تعالي و رشد آن تأثير گذار باشد. انجمن خوشنويسان ايران با متولي گري نگارش مقالات علمي در باب هنر خوشنويسي باب جديدي را براي هنردوستان و هنرآموزان اين هنر اصيل ايراني باز كنند تا از منظر ديگري نيز بتوانند بر آن بنگرند و بر تجربيات علمي خود نيز بيافزايند. اين مقالات مي تواند به شكل يك همايش يا جشنواره از سراسر كشور جمع آوري شده و به برترينها هدايايي اهدا شود. وجود ايده هاي مختلف در ميان كساني كه شايد توانايي هنري بالايي نداشته باشند اما توانايي ايده پردازي در اين خصوص را دارند مي تواند بهترين راهكار براي وارد كردن هر چه بيشتر افراد در جرگه علاقمندان به هنر خوشنويسي باشد.

گسست فرهنگي

ياد مرحوم استاد موسوي بخير! با چه حرارتي از حركت ضدفرهنگي آتاتورك مي گفت كه با تغيير خط مردم تركيه سعي در تغيير فرهنگ و گسست فرهنگي آنها داشت.
امروز ما با همين خط خوش نستعليق هم دچار گسست فرهنگي شده ايم و نمي دانيم كه جايگاه فرهنگي اين خط خوش و زيبا در كجاست. واقعا كجاست؟!!

المپيك خوشنويسي!!!

به سايت انجمن خوشنويسان ايران مراجعه اي داشتم و اهداف انجمن را مرور مي كردم. نكته جالبي توجهم را جلب كرد. يكي از اهداف « آشنا نمودن مردم با هنر خوشنويسي و نقش و كاربرد آن در توسعه فرهنگي كشور / ايجاد ارتباط و تعامل با ساير موسسات فرهنگي به منظور رشد اعتلا و نوآوري وافزايش غناي معنوي و فرهنگي كشور » بيان گرديده بود. با خود انديشيدم كه به راستي انجمن خوشنويسان ايران كه جز برگزاري كلاسهاي آموزش خوشنويسي، چاپ پوستر‌، برگزاري نمايشگاه كار ديگري نمي كند چه راهكاري را براي اجرايي كردن اين دو بند از اهداف خود ارائه كرده است.

يكي از هنرهاي غربي ها اين است كه كوچكترين كار خود را جهاني مي كنند و از آن پول در مي آورند. مثلا تمامي بازيهاي ملي خود را به شكل المپيك در آورده اند و در كشورهاي ديگر ترويج نموده اند. بسياري از بازيهايي كه امروز در سطح جهان برگزار مي گردد بازيهايي بوده است كه آنها در كشور خود بدان مشغول بوده اند. داشتن يك نگاه جهاني باعث شده كه آنها بتوانند كارهاي خود را در قالبهاي جديد به خوبي تعريف كرده و در سطح جهاني گسترش دهند والبته از آن پول هم در بياورند. وقتي انجمن خوشنويسان تنها منبع درآمدي خود را برگزاري كلاسهاي خوشنويسي بيان مي دارد و از زمان تأسيس تا حال نتوانسته منابع جديدي براي ارتقاء اعتلا و رشد سازماني خود بيابد چگونه مي تواند ادعاي گام نهادن در راه توسعه فرهنگي كشور را داشته باشد. منظور من از توسعه فقط در بعد مادي نيست اما همين بعد را هم كه مي تواند براي خيلي ها جذاب باشد و يا عامل جذب قرار بگيرد نيز نتوانسته درست تعريف كند. به واقع اگر انجمن خوشنويسان ايران از فردا ديگر هيچ كلاسي برگزار نكند چه فاجعه فرهنگي در كشور رخ خواهد داد و كجاي كار ما لنگ خواهد بود.
حضور يا عدم حضور يك سازمان و نهاد فقط به ادامه زندگي نيست آن هم در تاري كه دور خود تنيده است. بلكه در اين است كه بتواند نقش خود را در ارتباط با سازمانها و مراكز فرهنگي كشور به گونه اي تعريف كند كه بود يا نبودش بتواند در كارايي يا پيشرفت كاري آنها خلل ايجاد نمايد.

استاد يعني اين!!!

استادي دارم كه بسيار باهوش و علاقه مند به آموزش خوشنويسي است. او كه تمام زندگيش آموزش و آموزش و آموزش است كلاسهاي عجيب و غريبي دارد. مثلا شاگردان وقتي به كلاس مي آيند يكي به يكي بايد خطشان مورد ارزيابي قرار بگيرد آنهم به تمامه.يعني از اول تا آخر خط بايد اشكال گيري شود. تمام شاگردان هم بايد دور استاد باشند تا ببينند كه او اشكال آن فرد را چگونه مي گيرد. اين موجب مي شود كه كلاس تا ديروقت طول بكشد. مثلا يكي از دوستان مي گفت يك بار نوبت من ساعت 3 بامداد شد و من به يكي سپرده بودم كه وقتي نوبتم شد مرا از خواب بيدار كند. اين گونه است كه كلاسهاي او دو ساله بيشتر نيست و شما اگر از اول آموزش خط بخواهيد پا به جفت در كلاسهايش شركت كنيد دو ساله درجه ممتاز را مي گيرد. واقعا برايم اين نوع درس دادن و تدريس جالب و درس آموز است. خداوند به او و تمامي اساتيدي چنين توان دهد تا بتوانند همچنان به آموزش اين هنر بپردازند.

دیگه چه خبر؟

داشتم سایت کارگاه را نگاه می کردم چشمم افتاد به بخش خوشنویسی دیدم واقعا که چقدر این هنر ملی غریب است که نسبت به دیگر بخشهای هنری از همه کم خبر تر است انگار در این جامعه هیچ اتفاقی برای خوشنویسی نمی افتد که ارزش خبر دادن داشته باشد. آخرین خبر این سایت مربوط به مصاحبه با آقای رسولی در تاریخ ۶/۶/۸۴ بود. البته ملاک پر خبر بودن یا نبودن خوشنویسی این سایت نیست اما خوشحال می شوم اگر شما سایتی را به من معرفی کنید که آخرین اخبار خوشنویسی را اعلام کرده باشد.